I update my dribbble more frequently. Please go there to see more.

Bạn đang  đọc các blog của mình.  English version is on Medium
  • grid-interface
  • bullet-list

Living.

August 22, 2022 - 15 phút đọc

Vì sao muốn sống tốt hơn không dễ như bạn tưởng

Hãy bỏ qua khía cạnh đạo đức, sống tốt mà mình nói đến trong bài viết này chỉ việc ai đó đang cố gắng trở thành phiên bản tốt hơn của chính họ.

Có thể gọi đây là quy luật của sự phát triển, khi mục tiêu sống của hầu hết chúng ta đều hướng tới việc trở nên tốt hơn ở một hoặc nhiều khía cạnh:

  • Ta muốn có một cơ thể khỏe mạnh hơn.
  • Ta muốn có nhiều kiến thức để trở nên thông thái hơn.
  • Ta muốn tiết kiệm để có nhiều tiền hơn.

Nói ra những mục tiêu này nghe có vẻ dễ đó, nhưng tại sao tới khi làm lại khó như vậy? Bài viết này sẽ tập trung vào một lý do ngoại cảnh đặc biệt khiến việc sống tốt đã khó còn khó hơn. Và làm thế nào để biến nó từ một rào cản thành một lợi thế.


1. Vì sao cố trở nên tốt hơn lại khó như vậy

Để xác định như thế nào là tốt hơn đòi hỏi ta phải có sự thấu hiểu bản thân để hình thành các thang giá trị và những chỉ số đo lường rõ ràng cho mình.

  • Với cơ thể của mình, khỏe mạnh là không được nặng hơn 70kg, vòng bụng không lớn tránh ngồi lâu mỏi lưng, và đủ sức chạy một mạch 5KM mà không cần nghỉ.
  • Một trí tuệ tốt với mình là có được nhiều kiến thức hơn từ việc bền bỉ đọc sách, nghiên cứu khoa học, mỗi tháng tìm hiểu sâu từ 2 tới 3 chủ đề mới lạ nào đấy.

Trên đây chỉ là hai ví dụ quen thuộc để dễ hình dung tầm quan trọng của thang giá trị cá nhân. Trong thực tế, có những khía cạnh khác sẽ khó hơn rất nhiều.

Sau khi đã xác định được các mục tiêu, ta chọn các hành động giúp đạt được chúng và kiên trì thực hiện các hành động này. Hãy thành thật với chính mình và sẵn sàng cho trường hợp ta không đủ năng lực để hoàn thành chúng.

Cứ như game chưa đủ khó, có những tác động từ bên ngoài còn khiến cho mọi việc khó khăn hơn bội phần.

  • Một người bắt đầu những buổi đầu tiên tới phòng gym, thường hay bị chọc “để xem được bao lâu”.
  • Một người lôi sách ra sẽ bị mỉa mai “Đọc sách self-help, hay dạy làm giàu chứ gì. Sao không lo làm, đọc nhiều để làm gì?”

Những tác động này thậm chí còn mạnh mẽ hơn khi nó đến từ những người quen xung quanh.

Mình đã từng nhận được những câu nói thế này:

  • “Bình thường có thấy mày thể dục thể thao bao giờ đâu, giờ bày đặt đi tập nữa.”
  • “Nhìn anh thế này mà cũng chịu khó đọc sách quá ha.”

Thật buồn khi sự nỗ lực trở thành phiên bản tốt hơn lại trở thành một thứ để người khác mỉa mai. Và đọc tới đây, hẳn là bạn sẽ ngờ ngợ bản thân mình không chỉ là nạn nhân, mà cũng từng là người công kích. Đó là bởi vì…


2. Chúng ta khó tin vào sự nỗ lực của người khác

Có một thuật ngữ tâm lý học gọi là “Social Undermining” – tạm dịch là “Sự phá hoại xã hội” được định nghĩa bởi Duffy, Ganster và Pagon vào năm 2002. Các bạn có thể search từ khóa này để xem nhiều hơn các nghiên cứu về ảnh hưởng của nó trong các khía cạnh cuộc sống con người.

Thuật ngữ này nói về hiện tượng chúng ta có xu hướng đưa ra những lời đánh giá, cảm xúc tiêu cực hướng về ai đó như để ngăn cản họ đạt được mục tiêu. Tại sao chúng ta, và người khác lại dù vô tình hay cố ý lại có những hành vi như vậy?

  • Sự cạnh tranh: Nghiên cứu của đại học DePaul đã chỉ ra xu hướng “Social Undermining” xảy ra nhiều nhất trong môi trường công việc, vì ở đó luôn tồn tại sự cạnh tranh ngầm giữa các cá nhân.
  • Cảm giác tội lỗi với chính mình: ta đã từng có quyết tâm dậy sớm tập thể dục, nhưng thất bại nhiều lần tới mức ta chẳng buồn kể thêm về nó. Nên khi thấy ai đó cũng thức khuya lại đang bắt đầu dậy sớm, phần nào đó sâu thẳm sợ rằng họ sẽ làm được, khiến ta trở thành người thất bại.
  • Sự quan tâm tới mức lo lắng: hẳn là ai trong chúng ta cũng đã từng có những ông bố, bà mẹ dễ dàng đưa ra hàng trăm lý do và sự ngăn cản cho mục tiêu ra ở riêng, hay yêu đương sớm, hay chọn một công việc bấp bênh. Tất cả đều xuất phát từ việc họ lo chúng ta sẽ thất bại, vấp ngã.

Vậy ta nên làm gì với hiểu biết này?


3. Ta có thể sống mà không quan tâm tới người khác nghĩ gì

”Hãy sống mà đừng quan tâm tới người khác nghĩ gì.”

Đây là lời khuyên rất phổ biến, nhưng hỏi thật nhé, có bao nhiêu các bạn đang đọc bài này có thể sống hoàn toàn như lời khuyên ở trên? Nếu bạn thật sự làm được, xin chúc mừng, nhưng sẽ thật khó để tất cả chúng ta làm được đúng như vậy, bởi vì:

  • Ta có xu hướng tìm kiếm sự tồn tại của bản thân được phản ánh từ môi trường xung quanh, thể hiện qua nhu cầu được công nhận. Chẳng phải bạn sẽ tự tin hơn nếu nhận được những lời khen trong công việc, hay nghe được một người thân nói rằng họ thương mình?
  • Ta có nỗi sợ sự tồn tại của mình luôn không đủ tốt. Nỗi sợ này lại càng lớn hơn khi khái niệm “đủ tốt” bị bóp méo bởi mạng xã hội, nơi ai cũng có vẻ hạnh phúc, trừ mình.
  • Và trong gien của ta lưu giữ ký ức tồn tại ở trong một cộng đồng xã hội. Thời tiền sử, nếu bị cộng đồng ghét bỏ ta sẽ bị bỏ mặc trong hoang dã, đồng nghĩa với cái chết. Thời hiện đại, nếu không thể hòa nhập ta sẽ cảm thấy rất cô đơn.

Và còn những điều sẽ mất, khi ta không quan tâm ý kiến của người khác…


4. Nếu thật sự không quan tâm tới người khác, ta mất gì

Mình đã từng thử sống một khoảng thời gian như vậy, và đây là những bài học nhận được

  • Mình cô đơn. Khoảng thời gian khi có những thành tựu đầu tiên, để bảo vệ cái tôi cao ngất khỏi tổn thương, mình đã tự dựng một bức tường ngăn cách với tất cả mọi người. Nó giúp mình ít bận lòng với những lời mỉa mai, nhưng cũng bỏ qua luôn cả những lời góp ý chân thành. Lâu dần chẳng ai muốn chia sẻ điều gì với mình nữa, rồi mình cứ thế cô đơn lúc nào không hay.
  • Mình khó thể hiện bản thân, hoặc thể hiện bản thân một cách quá đà mà không quan tâm tới môi trường hiện tại. Đôi lúc mình hay đùa giỡn quá đà với những người đã thân quen, không để ý tới cảm xúc của họ. Sau mỗi lần như vậy, chỉ tự trách bản thân đã trở thành một phiên bản mà mình không hề mong muốn.
  • Mình bị hạn chế khả năng phát triển. Việc liên tục nhận các thông tin hữu ích từ bên ngoài sẽ giúp ta tiến bộ hơn. Khi đó mình đã bỏ qua tất cả những sự góp ý của người khác, thay vì lẽ ra mình nên chọn lọc lại đâu là thông tin có giá trị để tiếp thu, và bỏ qua những yếu tố mang quá nhiều cảm tính.
  • Mình mất đi sự đồng cảm, và dần hướng giá trị công việc chỉ cho bản thân. Cũng như việc mình đùa giỡn quá trớn, khi người khác gặp khó khăn mình quên luôn việc đặt bản thân vào hoàn cảnh của họ để chia sẻ. Và thậm chí đôi khi mình lại là người có hành động “Social Undermining” lên người khác.

Vậy đâu là cách để đối phó với nó…


5. Đây là cách mình đối phó với Social Undermining từ người khác

  • Ưu tiên quan điểm của bản thân trước, vì không ai hiểu bạn hơn chính bạn. Bạn đọc được sách hay thì cũng chỉ bạn hưởng, chứ những người dèm pha đâu có được gì. Chỉ bạn mới có thể châm biếm, mỉa mai bản thân, nhưng cũng phải biết tự tha thứ cho mình.
  • Ưu tiên quan điểm của người “tốt” hơn trong khía cạnh đó, chủ động chia sẻ mục tiêu cho những người có nhiều kinh nghiệm hơn, để có được các thông tin có giá trị. Ví dụ nếu bạn đang học nấu ăn, đừng ngần ngại đứng nấu cạnh mẹ mình và cho bà nếm thử, và cũng sẵn sàng lắng nghe khi bà phàn nàn cách mình cầm dao, lột tỏi, làm cá,…
  • Ưu tiên quan điểm là sự thật (fact-check), biết cách kiểm tra lại các thông tin. Nếu có ai ngăn cản ta làm điều gì đó bằng sự thật trong luận điểm của họ, hãy cẩn thận cân nhắc lời nói của người đó. Sếp bạn nghĩ bạn không nên làm việc với khách hàng A vì bạn thiếu kiên nhẫn? Hãy suy nghĩ thật kỹ lời của sếp, có khi bạn hơi hấp tấp thật đấy.
  • Ưu tiên quan điểm của người thân, hãy nhớ rằng những người thật sự quan tâm tới ta chỉ muốn những điều tốt đẹp, do vậy việc lắng nghe thông tin từ họ vừa thể hiện là ta cũng quan tâm họ, và đôi khi những điều này cũng hữu ích ít nhiều. Nếu bố bạn không muốn bạn tham gia chuyến leo núi hiểm trở, hãy trấn an ông bằng cách chuẩn bị thật tốt cho mọi trường hợp.
  • Hiểu và đừng đánh giá sự nỗ lực của người khác. Khi thấy ai đó đang hành động để trở thành phiên bản tốt hơn của họ, nếu không thể giúp đỡ thì cũng đừng mỉa mai. Vì nó sẽ tạo ra vòng lặp đánh giá rồi sợ bị đánh giá. Những người hay đánh giá người khác thường dễ hoang tưởng rằng người khác cũng đánh giá mình, dù sự thật là người khác còn có một tỷ điều khác trong cuộc sống để quan tâm.
  • Chọn lọc người phù hợp để chia sẻ về mục tiêu, chọn môi trường phù hợp để hành động cho mục tiêu của mình. Nếu bạn có ước mơ làm thiết kế sản phẩm, đừng kể cho bạn tập gym của mình làm gì, thay vào đó hãy nhắn cho GEEK Up chẳng hạn.

Những suy nghĩ cuối cùng

Mình đã từng chọn sống không cần quan tâm tới ý kiến của người khác, nuôi dưỡng cái tôi trở nên cao ngất, để rồi khiến cho rất nhiều người chán ghét, cùng nhiều kết quả không như mình kỳ vọng.

Mình nhận ra là giữa việc phải chọn một trong hai mặt:

  • hoặc là đánh mất bản thân khi cố gắng hài lòng người khác.
  • hoặc sống mà bơ đi tất cả và chẳng cần để tâm tới việc mình làm đang tác động như thế nào đến những người xung quanh.

Thì tốt hơn là học cách sống giữa sự căng thẳng của chúng, đôi khi mình bước nhiều hơn ở mặt này, thỉnh thoảng lại cho phép mình thả lỏng ở mặt kia. Thay vì cố gắng điều khiển việc mình có quan tâm hay không, thì mình học cách quyết định xem muốn phản ứng như thế nào.

Đọc thêm: Đây là thứ duy nhất bạn nên học cách kiểm soát

Hàng ngày, mình vẫn đang tiếp tục rèn luyện kỹ năng điều chỉnh sự phản ứng cho phù hợp với những gì đang diễn ra xung quanh.

Và cho các bạn đã đọc tới tận đây, khi thấy ai đó đang cố gắng trở nên tốt hơn, nếu không thể động viên, xin cũng đừng dìm họ xuống bằng những phiên bản chưa tốt của họ trong quá khứ…

đọc thấy hay? share ngay cho bạn bè cùng đọc

Nhận 5 bài viết hot nhất về Sáng tạo và Tư duy.

    và nhận thông báo khi có bài viết mới.

    Tiếp tục đọc

    Living, Working

    September 19, 2022 - 11 phút đọc

    Tôn trọng quyền được sai của người khác

    close-sound-svg
    heart-svg
    hand-svg
    eye-svg
    hit-left-svg
    hand.svg hand.svg
    oval-default oval-designing oval-writing
    loading

    to tell you a better story.
    I prefer you visit my site on
    the desktop.

    music brings emotion
    so turn it on for your best
    experience.

    having a great idea to share?

    or want to have a cup of coffee and chit chat, just drop me a message.

    drop me a message to

    I use cookies to ensure that I give you the best experience on my website. If you continue to use this site I will assume that you are happy with it.